۱۳۸۹ مهر ۲۲, پنجشنبه

جایی بنه که ناله به گوش چمن رسد

در مجلهء نوروز1365 گلچرخ ،استاد سید هادی خسروشاهی _سفیر سابق ایران در واتیکان_مصاحبه ای با مرحوم سید محمد علی جمالزاده پدر قصه نویسی معاصر انجام داده بودند.مرحوم جمالزاده در قسمتی از سخنانشان اشاره ای به استاد باستانی پاریزی هم می کنند.
استاد باستانی در نامه ای که در دوم اردیبهشت همان سال برای روزنامه اطلاعات و خطاب به سید محمود دعائی ارسال می کنند،می نویسند: بیانات آقای جمالزاده به درستی نقل نشده است،و این عریضه را به عنوان رفع یک اشتباه چاپی تقدیم می کنم و امیدوارم دوست شاعر بزرگوار آقای گرمارودی،آنرا نه در صدر مقال،بل در صف نعال،منتهی در جایی جای دهند که چشم خواننده گل چرخ،بدان جایگه،چرخی بزند:
گر زیر گلبنی قفس ما نمی نهی
جایی بنه که ناله به گوش چمن رسد

۱۳۸۹ مهر ۲۱, چهارشنبه

سخن چو حد امیر است،کودک شعرم

استاد امیری فیروز کوهی روزی به کتابخانه خیام آمد و به من گفت:شنیده ام ترانه سرائی می کنی.چند نمونه از ترانه هایت را برایم بخوان!من با شرم وحیا،ترانه "می زده" را بر روی کاغذ نوشتم و به دستشان دادم.مدتی استاد آنرا مطالعه کرد و سپس گفتند:مثل اینکه کلمات به گوشم آشناست و اشعارت بوی سبک عراقی را می دند.
مرحوم بیژن ترقی در ادامه می نویسند:سالها از محضر استاد فیروزکوهی بهره ها بردم و برای تشکر از راهنمائی های ایشان شعر زیر را سرودم:
به هر زمان که سخن دامن امیر گرفت / هزار دل به کمند سخن اسیر گرفت
پرند شعر به تلطیف ماهتاب آورد / که طبع نازک او نرمی از حریر گرفت
ز نقشبندی اندیشه های رنگینش / فضای خاطره بس نقش دلپذیر گرفت
نه از قصیده حصاری گشود پولادین / غزل به لطف مراعات،بی نظیر گرفت
نه از مساعی او گشت بهره ور صائب / که جلوه ها سخن عرفی و ظهیر گرفت
شمیم صبح سعادت دمد ز انفاسش / هر آن که جام حقیقت زدست پیر گرفت
ادیب و فاضل وآزاده بود و کان شرف / نه بی سبب لقب شاعری شهیر گرفت
سخن چو حد امیر است،کودک شعرم / به خجلت آمد و از شرم سر به زیر گرفت

۱۳۸۹ مهر ۲۰, سه‌شنبه

گل عاشقی بود و عشقیش نام

سردار سپه پس از محکم شدن جای پایش در قدرت مقدمات کنارگزاردن حاکمان قاجاریه را در سر می پروراند. هر کس که با او مخالفت می کرد، از صفحهء روزگار محو می شد.از جمله افراد معترض به دیدگاهای او می توان به میرزاده عشقی اشاره نمود که سرانجام در 14 تیر ماه 1303 در منزلش توسط  عوامل  وزیر جنگ با آتش گلوله  در 31 سالگی ترور شد.  ملک الشعرای بهار درباره این ماجرا می سراید:
ز معدن جدا گشت سر بی سیا / گدازان چو آه دل بینوا
ز صنع بشر نرم چون موم شد / سپس سخت چون بیخ ز قوم شد
چو افعی به غاری درون جا گرفت / به دل کینهء مرد دانا گرفت...
ز ظالم بگردید و پیمان گرفت / سوی کاخ مظلوم جولان گرفت
زدیوار عشقی درین بوم وبر / ندید ایچ دیوار کوتاه تر
بر او تاختن برد یک بامداد / گل عمر او چید و بر باد داد
گل عاشقی بود و عشقیش نام / زعشق وطن خاک شد،والسلام
نمو کرد و بشکفت و خندید و رفت / چو گل،صبحی از زندگی دید و رفت
....
روزنامه بهار/11/4/79

۱۳۸۹ مهر ۱۹, دوشنبه

هر آنچه می رسد از جانب خدا نیکوست

روزی مادرم به دیدنم آمد وگفت:پدرت در بستر بیماری و پیری دلش برایت تنگ شده است و شعر زیر را برایت سروده است:
به موسم گل و فصل بهار با یاری / به عیش و نوش بپرداز،به زهر کاری
اگر زحال پدر بازپرسی ای فرزند / رسید پیری و بیماری و دل آزاری
چنان به رنج و غم و درد مبتلا هستم / که شرح آن نتوانم به هیچ گفتاری
که چشم،دیگر از دیدن و شنیدن،گوش / خیال خام بود به که در نظر آری
طبیعت آنچه که دادست،باز بستاند / که این مرام زمان و طبیعت است،آری
دگر امید به این روزگار افسونگر / نباشدم،مگر از رحمت جهانداری
چه سعی ها که نمدم در اعتلاء کتاب / چه شام ها گذراندم به رنج و بیداری
توئی که چهرهء شاداب نو جوان منی / سخن شناس و سخن سنج و نیک کرداری
کتاب و علم و ادب را دمی مبر از یاد / که این ودیعه تو از جانب پدر داری
ز رحمت ازلی هیچگه مشو مایوس / شفاعت از نبی و آل او بجو باری
مرحوم بیژن ترقی در ادامه خاطره از پدرش می نویسد:اشک در چشمانم حلقه زد و بیاد آنهمه تلاش و کوشش مداوم او در زمینه تعالی فرهنگ افتادم.و همان لحظه پاسخ پدرم را که بخاطر من شعر گفته بود را چنین پاسخ دادم:
رسید،جان پدر دور خرمی آری / ولی چه سود که تو رنج جانگزا داری
ترا چه غصه،که موی سیاه گشت سپید / که پر شکوفه و برگ است بوستان،باری
خدای،چشم دلت را چو گل کند روشن / تو ای عزیز که دل جانب خدا داری
هر آنچه می رسد از جانب خدا نیکوست / اگر چه رنج ودل آزاری است و بیماری
که تکیه گاه خدا می شود دل آن روزی / که روی کرده به بیماری و به غمخواری
بسی بهار دگر در پی است و عمر دگر / به شرط آن که زغم خویش را نیازاری
امید و آرزویم هست تا به آخر عمر / چو گل به شادی و با خرمی به سر آری

روز جانبازی ست ای بیچاره آذربایجان

فرقه دموکرات آذربایجان با همکاری حزب توده و هدایت شوروی توانستند مدتی سایه جدایی و تجزیه را بر آذربایجان بیا فکنند.اما با سیاست های قوام السلطنه و دلاورمردی ارتشیان ،سرانجام بحران آذزبایجان در سال 1324 به اتمام رسید.مرحوم استاد شهریار خطاب به شهرش چنین می گوید:
روز جانبازی ست ای بیچاره آذربایجان / سر تو باشی در میان هر جه که آید پای جان
ای بلا گردان ایران سینه ی زخمی به پیش / تیرباران بلا باز از تو می جوید نشان

۱۳۸۹ مهر ۱۷, شنبه

در صداقت خود، ما را از خاموشی خویش بیرون کشد

چند سالی می شد که وارد دانشگاه الزهرا (س) شده بودم ، با آنکه رشته تحصیلی ام با ادبیات فاصله زیادی داشت ولی عشق و علاقه ام به ادبیات و شعر و شاعری تمام وقتم را پر می کرد.
همکلاسی ها و اساتیدم نیز این مطلب را می دانستند.داستانهای زیادی از مرحوم سید حسن حسینی و قیصر عزیز دارم که در فرصت لازم به آن اشاره می کنم.
پوپک نیک طلب در ادامه مطلب فوق می گوید:
در ابتدای سال تحصیلی سال هفتاد در اتوبوس شلوغ خط جمالزاده – تجریش بهمراه دوستم ژامک جعفری نشسته بودم که در دفترچه یادداشتم شعر شاملو را برایم نوشت. هنوز هم شعر شاملو برایم تازگی دارد:
برای تو وخویش چشمانی آرزو می کنم،
که چراغها و نشانه ها را در ظلماتمان ببیند.
گوشی که ،صداها و شناسه ها را در بیهوشیمان بشنود.
برای تو و خویش ،
روحی که اینهمه را در خود گیرد و بپذیرد.
و زمانی که در صداقت خود
ما را از خاموشی خویش بیرون کشد.
و بگذارد از آن چیزها که در بندمان کشیده است
سخن بگوئیم.

این سنگ قبرها،همه سر بسته نامه هاست

وقتی اسلام آمد و بت ها را نابود کرد،کار سنگ تراشان بت ساز یک باره کساد شد.سالها و قرن ها طول کشید تا دوباره بشر به فکر افتاد که از سنگ برای تخلید نام خود استفاده کند...زیرا هنوز بت بزرگ باقی است و آن در درون خود خود آدمیزاد است.
استاد باستانی پاریزی در ادامه می نویسند:
او طرح سنگ قبر را ریخت ،در واقع عکس العملی بود در مقابل نیرویی که بت هایشان را می شکست و آنان را از نان خوردن می انداخت.پس داستان سنگ قبر به میان آمد.میلیون ها سنگ قبر هر سال مورد مصرف قرار گرفت. سنگ قبری که آدمیزاد را به ابدیت پیوند می زند و به قول صائب:
این سنگ قبرها،همه سر بسته نامه هاست
کز آخرت به مردم دنیا نوشته اند